خود از آن ياد خواهيم كرد ولى همهء ديه‌هاى اين دهستان از لحاظ سوابق معيشت و تمدن و حتى ابنيه و شيوهء ساختمانها همه و همه تازه و نو هستند . علت امر اين بوده است كه ناحيهء گركن در جنوب باخترى اصفهان يك منطقهء باتلاقى و مالاريايى بوده است و ديگر اينكه از لحاظ آفات كشاورزى آفت بزرگ « سن » كه محصول گندم را مىخورد و نابود مىكند ، سخت در آن رخنه كرده بود . به همين دليل هم در هيچ نقطهء آن اثرى و نشانى از پيشينهء تمدن ايرانى نه در لهجه و زبان و نه در آداب معيشت و نه در شيوهء ساختمانها ديده نمىشود . خانه‌ها در اين روستا همه از خشت و با سقفهاى چوبى ناپسند و ناقواره ، كوچه‌ها همه تنگ و خاك‌آلود و بالاخره حمامى و مسجدى و قيافهء فلاكت‌بار و آسمان‌زده به نظر مىآيد و اين حالت در همهء ديه‌ها كم‌وبيش عموميت دارد . دارگان و دارافشان ما هم در اين بلوك از اين جهت و خصوصيت جدا نبوده‌اند . البته اگر ديهى اجمالا با خصوصيتى مثلا كثرت جمعيت و داشتن مالك خوب يا اصلا نداشتن مالك و خرده‌پا بودن مالكين آن به‌هرصورت جلوه و رونقى پيدا مىكرد امتياز خاصهء آن بود ، ولى باز هم از صفات عمومى كه براى آن برشمرديم بىبهره نبود به همين جهت دارگان با جمعيت خود و خرده مالك بودن آن ممتاز است و از ساير ديه‌هاى ديگر بنيهء اقتصادى مستحكمترى دارد و مردم آن پايدارتر و توانمندتر . اما دارافشان با كم‌جمعيتى خود همهء صفات آن را دارد . اينك شايد وضع آن بهترك باشد و به‌هرحال مسجدى و مدرسه‌اى دارد و آب مشروب مطلوب پاكيزه و مالاريا كه ريشه‌كن شده است و جادهء آسفالتى كه آسان به آن دسترسى پيدا مىشود . مردم محل دارافشان را ( داروون ) تلفظ مىكنند ، به اين معنا كه « افشان » به صورت « اوشان » و « اوآن » و « واون » درآمده است و اين تطور در لهجهء اصفهانى و تداول روستايى آن عادى است . و اما داروند در بلوك رباطات يزد همهء خصايص اين بلوك را از شيوهء ممتاز معيشت ، زحمتكشى و سختكوشى مردم ، يك نحوه ساختمانهاى خشتى و محكم و آفتاب رخشندهء آتشبيز تابستان ، كه مردم را سيه‌چرده و آفتاب‌زده و آمادهء كوشش و زحمت كرده است ، در خود دارد . آب اين نواحى نيز باز به‌علت قلت نزولات آسمانى و بهره‌ورى از چاههاى عميق و پايين افتادن سفرهء تحت الارض آب ، كم شده و مردم مهاجرت كرده و روستا حالتى مهجور و متروك به خود گرفته است . ما اين خصوصيت را در همهء ديه‌هاى بلوك اطراف كوير مىبينيم . اين ديه هم به ناچار از اين خصوصيت جدا نيست . چيزى كه بايد ما در اينجا